Πίνακες

Οι πίνακες αποτελούν ένα από τα βασικότερα δομικά στοιχεία της πληροφορικής. Αντιπροσωπεύουν μία συλλογή από στοιχεία ταξινομημένα σε γραμμές και στήλες, ενώ το κάθε στοιχείο του πίνακα προσδιορίζεται από τη θέση του στον πίνακα. Οι πίνακες αποτελούν τη βάση για τη διαχείριση δεδομένων σε πολλές εφαρμογές της πληροφορικής όπως οι βάσεις δεδομένων και οι υπολογιστικές εργασίες.

Μπορούμε να ορίσουμε τον πίνακα ως μια δομή που περιέχει στοιχεία του ίδιου τύπου (δηλαδή ακέραιους, πραγματικούς κ.λπ). Η δήλωση των στοιχείων ενός πίνακα και η μέθοδος αναφοράς τους εξαρτάται από τη συγκεκριμένη γλώσσα υψηλού επιπέδου που χρησιμοποιείται. Όμως, γενικά η αναφορά στα στοιχεία ενός πίνακα γίνεται με τη χρήση του συμβολικού ονόματος του πίνακα ακολουθούμενου από την τιμή ενός ή περισσότερων δεικτών (indexes) σε παρένθεση ή αγκύλη. 

Ένας πίνακας μπορεί να είναι μονοδιάστατος, αλλά στη γενικότερη περίπτωση μπορεί να είναι δισδιάστατος, τρισδιάστατος και γενικά ν-διάστατος πίνακας. Όσον αφορά στους δισδιάστατους πίνακες σημειώνεται ότι, αν το μέγεθος των δύο διαστάσεων είναι ίσο, τότε ο πίνακας λέγεται τετραγωνικός (square) και γενικά συμβολίζεται ως πίνακας n x n. Μάλιστα μπορούμε να θεωρήσουμε το δισδιάστατο πίνακα ότι είναι ένας μονοδιάστατος πίνακας, όπου κάθε θέση του περιέχει ένα νέο μονοδιάστατο πίνακα. Στη συνέχεια δίνουμε δύο απλά παραδείγματα χρήσης πινάκων, τα οποία στηρίζονται σε αλγορίθμους του προηγουμένου κεφαλαίου.

Παραδείγματα πινάκων (μονοδιάστατος, δισδιάστατος, τρισδιάστατος)

Παράδειγμα για μονοδιάστατους πίνακες με ένα ένα πρόγραμμα το οποίο διαβάζει τις θερμοκρασίες διαφόρων ημερών του μήνα, έστω 30, και υπολογίζει τη μέση θερμοκρασία, μπορεί πολύ απλά να γραφεί ως εξής:

…. 

Σύνολο <- 0 

ΓΙΑ Ημέρα ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30

  ΔΙΑΒΑΣΕ Θερμοκρασία   

  Σύνολο <- Σύνολο+θερμοκρασία 

ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

Μέση <- Σύνολο /30 

…..  

Το παρακάτω παράδειγμα απεικονίζει έναν δισδιάστατο πίνακα και την εφαρμογή του.  

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Θερμοκρασίες_2
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ 

  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Θερμοκρασία[30,10] , Μέση[10] 

  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j, Ημέρες, Σύνολο 

ΑΡΧΗ 

! Εισαγωγή δεδομένων 

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30 

  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10 

    ΓΡΑΨΕ ʽΔώσε τη θερμοκρασίαʼ, i, j 

    ΔΙΑΒΑΣΕ Θερμοκρασία[i,j] 

  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

!Υπολογισμοί 

ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10 

  Σύνολο <- 0 

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30 

    Σύνολο <- Σύνολο + Θερμοκρασία[i,j] 

  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

  Μέση[j] <- Σύνολο/30 

ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10 

  Ημέρες <- 0 

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30 

    ΑΝ Θερμοκρασία[i,j] < Μέση[j] ΤΟΤΕ 

      Ημέρες <- Ημέρες+1 

    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ 

  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

  ΓΡΑΨΕ ʽΜέση Θερμοκρασίαʼ, i, ʽΠόλης:ʼ, Μέση[j] 

  ΓΡΑΨΕ ʽΗμέρες με μικρότερη θερμοκρασίαʼ, Ημέρες 

ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 

ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πηγή: Βιβλίο του μαθητή Γ λυκείου